Ons verhaal

‘Als je het ons vraagt, dan…’ is in de afgelopen jaren stapje voor stapje ontwikkeld, uitgetest en verbeterd. Om dat voor elkaar te krijgen, werkten onderzoekers en praktijkdeskundigen nauw samen.

De eerste stap was het promotieonderzoek van Marjolijn Heerings aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, dat in 2016 startte. Marjolijn verdiepte zich al langer in verhalende manieren om naar zorgkwaliteit te kijken. Nu kreeg ze de kans om zelf zo’n methode te ontwikkelen. Ze richtte zich op Experience Based Co-design, een methode uit Engeland voor de ziekenhuiszorg. Zou dat ook kunnen werken in de langdurige zorg, zoals de thuiszorg en verstandelijk gehandicaptenzorg?

Ja, concludeerden Marjolijn en haar collega’s van de Erasmus School of Health Policy & Management en Kenniscentrum Zorginnovatie van Hogeschool Rotterdam. Maar er waren wel wat aanpassingen nodig. Zo bedachten ze toegankelijkere werkvormen, zodat ook mensen met een verstandelijke beperking konden meedoen. Ook gaven ze naasten als derde groep – naast cliënten en zorgmedewerkers – een belangrijkere rol. Die drie groepen kunnen ieder een andere kijk hebben op goede zorg, wat kan schuren. De onderzoekers besloten met ‘Als je het ons vraagt, dan…’ te focussen op de dilemma’s die kunnen ontstaan door die verschillende visies.

Video’s met ervaringsverhalen

Vervolgens bedachten ze een krachtige manier om het gesprek tussen de drie groepen te openen: video’s met ervaringsverhalen. Marjolijn liep mee in de zorg en interviewde mensen om te achterhalen welke dilemma’s er in de zorg bestaan rondom waarden als eigen regie, zelfredzaamheid en participatie. Samen met theaterschrijver Erik-Ward Geerlings schreef ze vervolgens over die dilemma’s verhalen vanuit het gezichtspunt van cliënten, naasten en medewerkers. Mensen uit die drie groepen lazen mee en gaven feedback. Uiteindelijk namen acteurs van Theater Babel de verhalen als monologen op. Theater Babel is een Rotterdams toneelgezelschap voor inclusieve podiumkunsten, dus ook de acteurs brachten in hun acteerwerk hun eigen ervaring als cliënt in de langdurige zorg mee.

Doorontwikkeling

Zo kwamen de video’s op dezelfde manier tot stand als de methode zelf: door nauwe samenwerking tussen wetenschappers en praktijkdeskundigen. En nog steeds slaan onderzoekers, trainers, ervaringsdeskundigen en zorgorganisaties de handen ineen om de aanpak verder te ontwikkelen. De eerste pilots liepen in 2020 in de thuiszorg en verstandelijk gehandicaptenzorg. Daarna volgden de verpleeghuiszorg, zorg voor mensen met niet-aangeboren hersenletsel en zorg voor mensen met een lichamelijke beperking. Het traject werd zo ingericht dat vrijwilligers als vierde groep kunnen deelnemen. Zij spelen immers een steeds belangrijkere rol in de zorg, waardoor ook hun stem een waardevolle bijdrage kan zijn.

Zo wordt ‘Als je het ons vraagt, dan…’ steeds breder uitgerold. Zo is de methode ook toegepast in de wijk: hoe kun je met deze aanpak groepen als wijkbewoners, woningcorporaties, welzijnswerkers en de gemeente ervaringen laten delen en samen leren verbeteren? Daarnaast zijn er plannen om de aanpak naar de dagbesteding, geestelijke gezondheidszorg en jeugdzorg te brengen.

Ondertussen denkt een implementatiedeskundige mee bij een andere belangrijke vraag: wat hebben organisaties nodig om succesvol gebruik te maken van ‘Als je het ons vraagt, dan…’? Welke hulp hebben zij nodig om een goede context te bieden? Zoals Marjolijn het zelf zegt: “We zijn eigenlijk nooit klaar. We leren continu bij, op basis van de verhalen van de trainers, deelnemers en organisaties. Vandaar onze slogan: Samen verhalend leren en ontwikkelen.”

Wil je meer lezen over de toepassing van ‘Als je het ons vraagt, dan…’ en ben je benieuwd naar de wetenschappelijke onderbouwing ervan? Lees dan meer over de wetenschap achter de methode.